استفاده از ظرفیت تعاونیهای عشایری در خدمت توسعه گردشگری کشور
در این نشست، جهانبخش میرزاوند، رئیس سازمان امور عشایر ایران با اشاره به ظرفیتهای گسترده جامعه عشایری در حوزه گردشگری، صنایعدستی و تولیدات بومی، بر ضرورت بهرهگیری از توان تعاونیها، اتحادیههای عشایری و ظرفیتهای مردمی برای ایجاد درآمد پایدار و توسعه اقتصادی این جامعه تأکید کرد.
میرزاوند افزود: اگر ظرفیتهای موجود تعاونیها و داراییهای آنها بهدرستی فعال شود، سرمایه بزرگی در اختیار بخش عشایری قرار میگیرد و میتوان بر پایه این توان مردمی، زنجیرهای از خدمات گردشگری، فروش محصولات و عرضه صنایعدستی عشایری را در کشور شکل داد.
رئیس سازمان امور عشایر ایران با اشاره به اقدامات انجامشده در زمینه توسعه زیرساختهای گردشگری عشایری اظهار داشت: شناسایی نقاط دارای ظرفیت گردشگری، ثبت مختصات جغرافیایی مناطق، تهیه اطلس اتراقگاههای عشایری و برنامهریزی برای ایجاد درنگگاهها و محلهای ارائه خدمات به گردشگران از جمله برنامههای در دست اجرا در سازمان امور عشایر ایران است.
میرزاوند همچنین با اشاره به همکاری با وزارت میراثفرهنگی در حوزه خدمات سفر گفت: پیشنهاد ایجاد درنگگاههای عشایری در طول سال مورد توجه قرار گرفته و با همکاری دستگاههایی همچون راهداری، میتوان زیرساختهای لازم را برای این مناطق فراهم کرد.
رئیس سازمان امور عشایر ایران با اشاره به ظرفیت بالای گردشگری تجربهمحور عشایری گفت: امروزه در برخی مناطق، گردشگران داخلی و خارجی برای تجربه زندگی عشایری، حضور در سیاهچادرها، آشنایی با دامداری سنتی، پشمچینی، غذاهای بومی و مهارتهای عشایری جذب میشوند و این ظرفیت میتواند به یکی از محورهای توسعه اقتصادی پایدار عشایر تبدیل شود.
میرزاوند همچنین بر ضرورت شناسایی، ثبت و معرفی آیینها، ورزشها و میراث ناملموس عشایر تأکید کرد و گفت: آیینهای عزا، شادی، بدرقه، کوچ، خوراکهای سنتی، بازیها و ورزشهای بومی عشایر ظرفیت تبدیل شدن به رویدادهای ملی و حتی جهانی را دارند و باید برای ثبت ملی و معرفی آنها برنامهریزی شود.
وی در ادامه با اشاره به اهمیت صنایعدستی عشایری گفت: بسیاری از هنرهای بومی مانند سوزندوزی، گلیمبافی، ورنی، گبه و سایر دستبافتهها نیازمند حمایت، مستندسازی و انتقال دانش به نسلهای آینده هستند تا این میراث ارزشمند از بین نرود.
میرزاوند در پایان بر ضرورت تعامل ساختاریافته میان دو مجموعه تأکید کرد و گفت: استعلامها، بررسی ظرفیتها و موضوعات مرتبط با گردشگری عشایری باید با محوریت سازمان امور عشایر ایران انجام شود تا برنامهها متناسب با شرایط واقعی جامعه عشایری طراحی و اجرا شود.
وی همچنین خواستار انعقاد تفاهمنامهای عملیاتی میان سازمان امور عشایر ایران و وزارت میراثفرهنگی شد و افزود: این تفاهمنامه نباید صرفاً تشریفاتی باشد، بلکه باید دارای برنامه اجرایی، مسئول پیگیری، زمانبندی مشخص و نشستهای دورهای برای ارزیابی پیشرفت اقدامات باشد.
توجه ویژه به گردشگری عشایری در سند گردشگری کشور
در ادامه، انوشیروان محسنی بندپی، معاون گردشگری وزارت میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی با تأکید بر اهمیت جامعه عشایری در حفظ فرهنگ و هویت ملی، گفت: ظرفیتهای فرهنگی، اجتماعی و طبیعی عشایر از سرمایههای ارزشمند کشور است و باید در برنامههای توسعه گردشگری جایگاه پررنگتری پیدا کند.
وی با اشاره به بازنگری سند گردشگری کشور افزود: ظرفیتهای گردشگری عشایری باید در این سند با نگاه ویژهتر و جایگاه مشخصتری دیده شود تا زمینه برنامهریزی و حمایتهای قانونی برای توسعه این بخش فراهم شود.
محسنی بندپی با تأکید بر ضرورت ثبت و معرفی میراث ملموس و ناملموس عشایر اظهار داشت: آیینها، سنتها، دانش بومی، شیوه زندگی و مهارتهای عشایری باید مستندسازی شده و برای ثبت ملی و جهانی آنها اقدامات لازم انجام شود.
وی در پایان تأکید کرد: تفاهمنامه مشترک میان دو مجموعه باید به برنامه عملیاتی تبدیل شود و با تشکیل جلسات منظم، میزان پیشرفت اقدامات، رفع موانع و تحقق اهداف مورد بررسی قرار گیرد.
فاطمه راشکی، مشاور رئیس سازمان امور عشایر ایران در امور گردشگری نیز با اشاره به انجام مطالعات گردشگری در استانهای مختلف کشور اعلام کرد: تاکنون مطالعات ظرفیتهای گردشگری در ۲۲ استان انجام شده و مسیرهای گردشگری، ظرفیتهای طبیعی، فرهنگی و مناطق مستعد گردشگری عشایری شناسایی شده است.
کلمات کلیدی :
- گردشگری عشایری
- بومگردی
- گردشگری
- عشایر
- سازمان امور عشایر ایران
- طرح گردشگری عشایر
- وزارت میراثفرهنگی
- معاونت گردشگری میراث فرهنگی